Rynek bilansujący
Przejdź bezpośrednio do:Początek tekstu , Szukaj , Główna nawigacja , Podnawigacja , Metanawigacja , Początek strony
Rynek bilansujący
Przejdź bezpośrednio do:Początek tekstu , Szukaj , Główna nawigacja , Podnawigacja , Metanawigacja , Początek strony
Rynek bilansujący jest tzw. rynkiem technicznym, czyli nie jest miejscem handlu energią. Jego istnienie jest niezbędne dla funkcjonowania rynku energii, a udział w nim podmiotów kupujących energię jest obowiązkowy.
Ponieważ rynek bilansujący nie jest miejscem handlu energią, każdy jego uczestnik traktowany jest nie jako klient, ale odbiorca energii.
Z tego też powodu, wyjątkowo w tym temacie klient na rynku energii określany będzie mianem odbiorcy energii.
Wyjątkowość rynku energii elektrycznej wynika ze specyficznych cech towaru jakim jest energia elektryczna. Jest ona może jedynym występującym powszechnie towarem, którego w chwili obecnej nie da się magazynować. Znany powszechnie sposób magazynowania energii elektrycznej przy pomocy akumulatorów pozwala na gromadzenie jedynie znikomej jej ilości.
System elektroenergetyczny kraju połączony z systemami krajów sąsiednich stanowi jeden gigantyczny obwód elektryczny złożony z połączonych równolegle źródeł (elektrowni, elektrociepłowni) i odbiorników energii (przemysł, kolej, gospodarstwa domowe itd.). 
Podobnie jak w najprostszym obwodzie elektrycznym złożonym z baterii i małej żarówki, tak i w systemie elektroenergetycznym w każdej chwili pobór energii przez odbiorców musi być zrównoważony przez jej wytwarzanie.
Energia wyprodukowana przez wytwórców wprowadzana jest do systemu elektroenergetycznego, z którego jest ona w tej samej chwili pobierana jest przez odbiorców. Z tej prostej przyczyny nie ma możliwości określenia wytwórcy, który wyprodukował energię pobraną przez konkretnego odbiorcę. 
Zapotrzebowanie na energię elektryczną przez odbiorców zmienia się w czasie (w ciągu doby, w poszczególnych dniach, tygodniach, miesiącach i sezonach) i zależy od szeregu mniej lub bardziej przewidywalnych czynników. Główny wpływ na ilość zużywanej w danej chwili energii mają czynniki pogodowe takie jak temperatura i zachmurzenie.
Konsekwencją wspomnianej zmienności zapotrzebowania na energię są trudności w sporządzeniu precyzyjnej prognozy jej zużycia przez poszczególnych odbiorców. Z drugiej strony prognoza ta jest niezbędna dla ustalenia wielkości produkcji poszczególnych wytwórców energii.
W praktyce umowy zakupu energii na rynku konkurencyjnym określają ilości energii, która zostanie pobrana w poszczególnych godzinach kolejnych dni, których dotyczy umowa. Ilości energii potrzebnej odbiorcom w każdej godzinie określane są na podstawie sporządzanych przez nich prognoz zapotrzebowania na energię.
Można powiedzieć, że odbiorcy ci „zamawiają” w ten sposób z wyprzedzeniem potrzebną dla siebie ilość energii. Odbiorcy płacą za zakupioną (zamówioną) energię bez względu na to, jaką jej część faktycznie wykorzystają.
Gdy sporządzona prognoza okaże się nietrafna, w chwili faktycznego poboru energii odbiorca końcowy znajdzie się w sytuacji:
Zarówno w jednym, jak i drugim przypadku odbiorca końcowy nie zostanie oczywiście pozbawiony dostawy energii, a z pomocą przyjdzie mu wspomniany już obowiązkowy udział w rynku bilansującym.
W pierwszym przypadku, brakująca ilość energii zostanie przez niego dokupiona na rynku bilansującym. Analogicznie w sytuacji przekontraktowania, nadwyżka kupionej energii musiała być odsprzedana na tymże samym rynku bilansującym. 
Opisana powyżej procedura zakupu energii obejmująca obowiązek prognozowania jej zużycia oraz udziału w rynku bilansującym dotyczy oczywiście odbiorców nie będących gospodarstwami domowymi, kupujących energię na rynku konkurencyjnym. W przypadku gospodarstw domowych oraz odbiorców kupujących energię na rynku regulowanym, konsekwencje niedokładnej prognozy poboru energii ponosi sprzedawca lub dystrybutor energii, co ma oczywiście swoje odbicie w cenie energii. Klient końcowy płaci jedynie za pobraną energię oraz w przypadku odbiorców nie będących gospodarstwami domowymi za przekroczenie określonego poziomu mocy elektrycznej.
Podmiotem zarządzającym rynkiem bilansującym jest Operator Systemu Przesyłowego (OSP), którego rolę pełni firma PSE-Operator S.A.
Rynek bilansujący jest więc rynkiem, na którym Operator Systemu Przesyłowego dokonuje zakupów bądź sprzedaży energii (będąc stroną wszystkich transakcji) w celu zrównoważenia (zbilansowania) popytu i podaży energii na rynku. Stąd też pochodzi nazwa tego rynku, jako rynku bilansującego.
Funkcjonowanie rynku bilansującego możliwe jest jedynie dzięki zdolności niemalże natychmiastowego zwiększenia lub zmniejszenia produkcji energii elektrycznej przez jej wytwórców. Z tego powodu ceny energii na rynku bilansującym wyznaczane są na podstawie kontraktów zawieranych pomiędzy OSP, a wytwórcami energii. Ceny energii kupowanej i odsprzedawanej przez odbiorców na rynku bilansującym są odpowiednio wyższe i niższe od średnich cen rynkowych. W obydwu przypadkach są to więc transakcje niekorzystne dla klienta końcowego. W celu minimalizacji wolumenu transakcji na rynku bilansującym, klienci kupujący energię na rynku konkurencyjnym starają się sporządzać możliwie najdokładniejsze prognozy jej zużycia.
